ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ଶିକ୍ଷଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ଯୋଜନା ଏବଂ ସଫଳତା ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ଓ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା
ପ୍ରସ୍ତାବନା
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏହା କେବଳ
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଓ ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ
ଭୂମିକା ପାଳନ କରେ। ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (Continuous Comprehensive Assessment) ଏକ ବୈପ୍ଲବିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ
ପରିଗଣିତ ହୋଇଛି।
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (Continuous Comprehensive Assessment - CCA)
ସଂଜ୍ଞା ଓ ଅର୍ଥ
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେଉଛି ଏକ ଶିକ୍ଷା ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହା
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ଓ ବ୍ୟାପକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ
କରେ। ଏହା କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନେଇଥାଏ।
ଉଦାହରଣ: ଯେପରି ଜଣେ କୃଷକ ତାଙ୍କର ଫସଲର
ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖନ୍ତି ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି, ସେହିପରି ଶିକ୍ଷକମାନେ
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଗତିକୁ ନିରନ୍ତର ଦେଖିବା ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ନିରନ୍ତରତା (Continuity): ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ବର୍ଷସାରା ଚାଲିଥାଏ, କେବଳ ପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ନୁହେଁ।
ଏହା ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ,
ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରେଣୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଆଦି
ସବୁକିଛି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।
ବ୍ୟାପକତା (Comprehensiveness): ଏହା କେବଳ ଜ୍ଞାନଗତ ଦିଗ (Cognitive Domain) ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାବନାଗତ (Affective) ଓ କ୍ରିୟାଗତ (Psychomotor) ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରେ।
ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅବଦାନ
ବେଞ୍ଜାମିନ ବ୍ଲୁମ (Benjamin Bloom): ବ୍ଲୁମଙ୍କ ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମି ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମୌଳିକ ଅବଦାନ। ସେ ଶିକ୍ଷଣ
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି - ଜ୍ଞାନଗତ, ଭାବନାଗତ ଓ କ୍ରିୟାଗତ। ଏହା CCA ର ବ୍ୟାପକତା ନୀତିର ଆଧାର।
ହାୱାର୍ଡ ଗାର୍ଡନର (Howard Gardner): ବହୁବିଧ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (Multiple Intelligence Theory) ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଭିନ୍ନ
ପ୍ରକାରର ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଥାଏ। ତେଣୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ବିବିଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଜନ ଡିଉଇ (John
Dewey): ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଶିକ୍ଷା ଦର୍ଶନର
ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଭାବରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଜୀବନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ନିଜେ। ତେଣୁ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଯୋଜନା ଓ ସଫଳତା ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଯୋଜନା ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଏକ ଭଲ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ନିମ୍ନଲିଖିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କରାଯାଏ:
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଧାରଣ: ପ୍ରଥମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନିର୍ଧାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଆମେ କ'ଣ ମାପିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଉଦାହରଣ
ସ୍ୱରୂପ, ଗଣିତ ବିଷୟରେ ଆମେ କେବଳ ସୂତ୍ର
ମନେ ରଖିବା ଦେଖିବୁ ନା ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦେଖିବୁ।
ବିଷୟବସ୍ତୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ: ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା।
ସମୟ ନିର୍ଧାରଣ: କେଉଁ ସମୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର
ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯିବ ତାହା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର କରିବା।
ସଫଳତା ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି
ବ୍ଲୁ ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବ୍ଲୁ ପ୍ରିଣ୍ଟ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏଥିରେ
ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟର ଓଜନ, ପ୍ରଶ୍ନର ପ୍ରକାର, କଷ୍ଟତା ସ୍ତର ଆଦି ସ୍ପଷ୍ଟ
ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ: ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀର ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟ
ପାଇଁ ବ୍ଲୁ ପ୍ରିଣ୍ଟ:
- ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ: ୪୦%
(୨୮ ମାର୍କ)
- ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ: ୩୫%
(୨୫ ମାର୍କ)
- ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ: ୨୫% (୧୭
ମାର୍କ)
ପ୍ରଶ୍ନର ପ୍ରକାର:
- ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର
(୧ ମାର୍କ): ୨୦%
- ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର (୩
ମାର୍କ): ୪୦%
- ବିସ୍ତୃତ ଉତ୍ତର (୫
ମାର୍କ): ୪୦%
ବୈଧତା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା: ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ପରୀକ୍ଷା ବୈଧ (Valid) ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ (Reliable) ହେଉ। ବୈଧତା ଅର୍ଥ ହେଉଛି
ପରୀକ୍ଷା ଯାହା ମାପିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ମାପୁଛି କି ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱସନୀୟତା
ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରୀକ୍ଷା ପୁନରାବୃତ୍ତି କଲେ ସମାନ ଫଳାଫଳ ମିଳିବ କି ନାହିଁ।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ (Rating Scale)
ସଂଜ୍ଞା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ହେଉଛି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପଦ୍ଧତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର
ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଆଚରଣକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ
ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ। ଏହା ବିଶେଷକରି ସେହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମାପିବା ପାଇଁ
ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଯାହା ସାଧାରଣ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମାପିବା କଷ୍ଟକର।
ପ୍ରକାରଭେଦ
ସାଂଖ୍ୟିକ ମାପଦଣ୍ଡ (Numerical Rating Scale): ଏଥିରେ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ: ଶ୍ରେଣୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ
ମୂଲ୍ୟାୟନ:
- ଅତ୍ୟଧିକ ସକ୍ରିୟ: ୫
- ସକ୍ରିୟ: ୄ
- ମଧ୍ୟମ: ୩
- କମ୍ ସକ୍ରିୟ: ୨
- ନିଷ୍କ୍ରିୟ: ୧
ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ମାପଦଣ୍ଡ (Descriptive Rating Scale): ଏଥିରେ ଶବ୍ଦ ବା ବାକ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରି ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ: ଲେଖା ଦକ୍ଷତା ମୂଲ୍ୟାୟନ:
- ଅତ୍ୟଉତ୍ତମ (Excellent)
- ଉତ୍ତମ (Good)
- ସନ୍ତୋଷଜନକ (Satisfactory)
- ଉନ୍ନତି ଆବଶ୍ୟକ (Needs Improvement)
ଗ୍ରାଫିକ୍ ମାପଦଣ୍ଡ (Graphic Rating Scale): ଏଥିରେ ଏକ ରେଖା ଉପରେ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନିତ କରି ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ।
ଶିକ୍ଷାବିତ୍ଙ୍କ ଅବଦାନ
ଲୁଇସ ଥର୍ଷ୍ଟୋନ (Louis Thurstone): ମାପଦଣ୍ଡ ନିର୍ମାଣରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅମୂଲ୍ୟ। ସେ ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ମାପଦଣ୍ଡ ନିର୍ମାଣର
ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ବିକଶିତ କରିଥିଲେ।
ରେନସିସ ଲିକର୍ଟ (Rensis Likert): ଲିକର୍ଟ ସ୍କେଲ୍ ଆଜି ମଧ୍ୟ
ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ମତାମତ ଓ ମନୋଭାବ ମାପିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗୀ।
ବ୍ୟବହାରିକ ଉଦାହରଣ
ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସାମାଜିକ ଦକ୍ଷତା ମୂଲ୍ୟାୟନ:
ଶିଶୁର ନାମ: ରାମ ଶ୍ରେଣୀ: ତୃତୀୟ
|
ଗୁଣ |
ଅତ୍ୟଉତ୍ତମ |
ଉତ୍ତମ |
ସନ୍ତୋଷଜନକ |
ଉନ୍ନତି ଆବଶ୍ୟକ |
|
ସହଯୋଗିତା |
✓ |
|||
|
ନେତୃତ୍ୱ |
✓ |
|||
|
ବନ୍ଧୁତ୍ୱ |
✓ |
|||
|
ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ |
✓ |
ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା (Check
List)
ସଂଜ୍ଞା ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ହେଉଛି ଏକ ସରଳ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚରଣ, ଦକ୍ଷତା ବା ଗୁଣର ଉପସ୍ଥିତି ବା
ଅନୁପସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରେ। ଏଥିରେ କେବଳ ହଁ/ନା, ଅଛି/ନାହିଁ ପ୍ରକାରର ଉତ୍ତର ଥାଏ।
ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ସରଳତା: ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ବ୍ୟବହାର କରିବା
ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ। ଶିକ୍ଷକମାନେ ଶୀଘ୍ର ଓ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିପାରିବେ।
ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠତା: ଏଥିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ
ପକ୍ଷପାତିତ୍ୱର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ ଥାଏ କାରଣ ଉତ୍ତର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ହଁ ବା ନା ହୋଇଥାଏ।
ସମୟ ସାଶ୍ରୟୀ: ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଅନେକ
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିହେବ।
ବ୍ୟବହାରିକ ଉଦାହରଣ
ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଠନ ଦକ୍ଷତା ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା:
ଛାତ୍ରର ନାମ: ସୀତା ଶ୍ରେଣୀ: ଦ୍ୱିତୀୟ ତାରିଖ: ୧୫/୦୭/୨୦୨୫
|
ଦକ୍ଷତା |
ହଁ |
ନା |
|
ଅକ୍ଷର ଚିହ୍ନିପାରେ |
✓ |
|
|
ଶବ୍ଦ ପଢ଼ିପାରେ |
✓ |
|
|
ବାକ୍ୟ ପଢ଼ିପାରେ |
✓ |
|
|
ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ |
✓ |
|
|
ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରେ |
✓ |
|
|
ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇପାରେ |
✓ |
ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ଦକ୍ଷତା ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା:
ଛାତ୍ରର ନାମ: ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରେଣୀ: ଅଷ୍ଟମ ପରୀକ୍ଷା: ଅମ୍ଳ-କ୍ଷାର ପରୀକ୍ଷା ତାରିଖ:
୨୦/୦୭/୨୦୨୫
|
ଦକ୍ଷତା |
ହଁ |
ନା |
|
ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ପାଳନ କରେ |
✓ |
|
|
ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ |
✓ |
|
|
ପରୀକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରେ |
✓ |
|
|
ଫଳାଫଳ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲେଖେ |
✓ |
|
|
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଟାଣିପାରେ |
✓ |
|
|
ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ରକ୍ଷା କରେ |
✓ |
ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତିର ନୀତି
ସ୍ପଷ୍ଟତା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ
ଦ୍ୱିଅର୍ଥହୀନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, "ଭଲ ଲେଖେ" ବଦଳରେ "ଅକ୍ଷର ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁନ୍ଦର
ଲେଖେ" ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣଯୋଗ୍ୟତା: କେବଳ ସେହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ
ଦେଖାଯାଇପାରିବ।
କ୍ରମବଦ୍ଧତା: ସରଳରୁ ଜଟିଳ କ୍ରମରେ
ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ସଜାଇବା।
ମୂଲ୍ୟାୟନର ଆଧୁନିକ ପ୍ରବୃତ୍ତି
ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ହେଉଛି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସଂଗ୍ରହ ଯାହା ସମୟ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର
ପ୍ରଗତି ଦର୍ଶାଏ। ଏଥିରେ ଲେଖା,
ଚିତ୍ର, ପ୍ରକଳ୍ପ, ଫଟୋ ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ
ହୋଇପାରେ।
ଉଦାହରଣ: ପ୍ରାଥମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଜଣେ
ଛାତ୍ରର ଭାଷା ପୋର୍ଟଫୋଲିଓରେ ଥାଇପାରେ:
- ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଲେଖା
ନମୁନା
- ମାସିକ କବିତା ଲେଖା
- ପ୍ରିୟ ପୁସ୍ତକ ବିଷୟରେ
ଲେଖା
- ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଲେଖା ନମୁନା
ସ୍ୱ-ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସାଥୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ସ୍ୱ-ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜର
କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଗତିର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରନ୍ତି। ଇହା ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମ-ଚେତନା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ବୃଦ୍ଧି
କରେ।
ଉଦାହରଣ: ଗଣିତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପରେ
ଛାତ୍ର ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ:
- ମୁଁ ସମସ୍ୟାଟି ସଠିକ୍
ଭାବରେ ବୁଝିଲି କି?
- ମୋର ସମାଧାନ ପଦ୍ଧତି
ଠିକ୍ ଥିଲା କି?
- ମୁଁ କେଉଁଠାରେ ଭୁଲ୍ କଲି?
ସାଥୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପରସ୍ପରର
କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରନ୍ତି। ଏହା ସହଯୋଗିତା ଓ ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ବିକଶିତ କରେ।
ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଏଥିରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବାସ୍ତବ ଜୀବନର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରନ୍ତି ବା ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ
କରନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ
ଛାତ୍ରମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ସମାଧାନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବେ।
ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଆହ୍ୱାନ ଓ ସମାଧାନ
ମୁଖ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ
ସମୟର ଅଭାବ: ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବ୍ୟାପକ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମୟ ନଥାଏ।
ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ଅଭାବ: ଅନେକ ଶିକ୍ଷକ ଆଧୁନିକ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଜାଣି ନଥାନ୍ତି।
ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଚାପ: ଅଭିଭାବକମାନେ କେବଳ ମାର୍କ
ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ନୁହେଁ।
ସମାଧାନ
ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର: ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ,
ଅନଲାଇନ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର
କରି ସମୟ ସାଶ୍ରୟ କରିହେବ।
ନିୟମିତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ: ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ
କର୍ମଶାଳା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବା।
ଅଭିଭାବକ ଶିକ୍ଷା: ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତିର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝାଇବା।
ଶିକ୍ଷାବିତ୍ଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ଅବଦାନ
ଲେଭ ଭାଇଗୋତ୍ସ୍କି (Lev Vygotsky)
ଭାଇଗୋତ୍ସ୍କିଙ୍କ "ନିକଟତମ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ର" (Zone of Proximal Development) ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା କହେ ଯେ ଶିଶୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାହା କରିପାରୁଛି ଓ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ଯାହା
କରିପାରିବ, ତାହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନେବା ଉଚିତ।
ଉଦାହରଣ: ଯଦି ଜଣେ ଶିଶୁ ନିଜେ ୧୦
ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣନା କରିପାରୁଛି,
କିନ୍ତୁ ସାହାଯ୍ୟ ସହିତ ୨୦
ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣନା କରିପାରୁଛି,
ତେବେ ୧୦ରୁ ୨ୀ ହେଉଛି ତାର
ନିକଟତମ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ର। ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଏହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ।
ଜିନ ପିଆଜେ (Jean
Piaget)
ପିଆଜେଙ୍କ ଜ୍ଞାନଗତ ବିକାଶ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ଶିଶୁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଶୁର ବୟସ ଓ ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ପ୍ରାକ୍-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ
ପର୍ଯ୍ୟାୟର (୨-୭ ବର୍ଷ) ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୂର୍ତ୍ତ ବସ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କରି ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବା
ଉଚିତ, ଯେପରିକି ରଙ୍ଗୀନ ବ୍ଲକ୍
ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନା ଦକ୍ଷତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା।
ଆଲବର୍ଟ ବାନ୍ଦୁରା (Albert Bandura)
ବାନ୍ଦୁରାଙ୍କ ସାମାଜିକ ଶିକ୍ଷଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ଶିଶୁମାନେ ଅନୁକରଣ ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶିଖନ୍ତି। ତେଣୁ
ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶିଶୁର ଆଚରଣ ଦେଖିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବ୍ୟବହାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଉଦାହରଣ
ପ୍ରାଥମିକ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
କାହାଣୀ କହିବା ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଚିତ୍ର ଦେଖାଇ କାହାଣୀ କହିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ:
|
ଦକ୍ଷତା |
ଯାଞ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ |
|
ଭାଷା ଦକ୍ଷତା |
ଶବ୍ଦ ଭଣ୍ଡାର, ବାକ୍ୟ ଗଠନ |
|
କଳ୍ପନା ଶକ୍ତି |
ନୂତନ ଘଟଣା ସୃଷ୍ଟି |
|
କ୍ରମବଦ୍ଧତା |
ଘଟଣାର ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ କ୍ରମ |
|
ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ |
ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚାରଣ, ଆଖି ଯୋଗାଯୋଗ |
ଗଣିତ ଖେଳ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଦୋକାନ ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଣନା, ଯୋଗ-ବିୟୋଗ, ଟଙ୍କା ଗଣନା ଆଦି ଦକ୍ଷତା
ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଏ।
ମାଧ୍ୟମିକ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଛାତ୍ରମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ଅଧ୍ୟୟନ
କରି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ:
- ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ: ୨୫%
- ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୩୦%
- ଉପସ୍ଥାପନା: ୨୫%
- ସୃଜନଶୀଳତା: ୨୦%
ବିତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମୂଲ୍ୟାୟନ: ସାମାଜିକ ବିଷୟ ଉପରେ ବିତର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁକ୍ତି, ଭାଷା ଦକ୍ଷତା, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଆଦି ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଡିଜିଟାଲ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଅନଲାଇନ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଛି। ବିଭିନ୍ନ ଡିଜିଟାଲ୍
ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁରନ୍ତ ଫିଡବ୍ୟାକ୍, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷଣ ପଥ,
ଓ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସମ୍ଭବ
ହୋଇଛି।
ଉଦାହରଣ: ଗଣିତ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ର
ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ରେକର୍ଡ ହୁଏ, ଯାହା ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଛାତ୍ରର
ଚିନ୍ତା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଗେମିଫିକେସନ୍
ଖେଳ ଉପାଦାନ ବ୍ୟବହାର କରି ମୂଲ୍ୟାୟନକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବନାଇବା। ଏଥିରେ ପଏଣ୍ଟ, ବ୍ୟାଜ୍, ଲିଡରବୋର୍ଡ ଆଦି ବ୍ୟବହାର
କରାଯାଏ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା
ବହୁସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଭାରତ ପରି ବହୁସାଂସ୍କୃତିକ ଦେଶରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ସବୁ ସଂସ୍କୃତିର ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ
ଉପଯୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭାଷା,
ପାରିବାରିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି, ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ଆଦି ବିଚାରକୁ
ନେଇ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦାହରଣ: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଶିଶୁମାନଙ୍କ
ପାଇଁ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉଦାହରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା, ଯେତେବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉଦାହରଣ ବ୍ୟବହାର
କରିବା।
ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ପନ୍ନ ଶିଶୁଙ୍କ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ସମାବେଶୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅକ୍ଷମତା ଥିବା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ:
- ବ୍ରେଲ୍ ଲିପିରେ
ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର
- ମୌଖିକ ପରୀକ୍ଷା
- ସ୍ପର୍ଶ ଆଧାରିତ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ସାମଗ୍ରୀ
ଶ୍ରବଣହୀନ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ:
- ଇସାରା ଭାଷା ବ୍ୟବହାର
- ଚିତ୍ର ଆଧାରିତ ପ୍ରଶ୍ନ
- ଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା
ଉଦାହରଣ: ଗଣିତ ବିଷୟରେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଶିଶୁ
ପାଇଁ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ତିନି-ଆୟାମିକ ମଡେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଫଳାଫଳର ବ୍ୟବହାର
ଶିକ୍ଷଣ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ
ମୂଲ୍ୟାୟନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଉନ୍ନତି। ଫଳାଫଳ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି
ଶିକ୍ଷକମାନେ ନିଜର ଶିକ୍ଷାଦାନ ପଦ୍ଧତି ସୁଧାରିପାରିବେ।
ଉଦାହରଣ: ଯଦି ଅଧିକାଂଶ ଛାତ୍ର ଗଣିତର
ଭଗ୍ନାଂଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଶିକ୍ଷକ ଏହି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସମୟ ଦେବେ ଓ ନୂତନ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷଣ ଯୋଜନା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଚିହ୍ନଟ କରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷଣ ଯୋଜନା (Individual Learning Plan) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ: ରାମ ଗଣିତରେ ଭଲ କିନ୍ତୁ
ଭାଷାରେ ଦୁର୍ବଳ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାଷା ସହାୟତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଗଣିତରେ ଅଧିକ
ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯିବ।
ଅଭିଭାବକ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଫଳାଫଳ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କ ସହ ସାଝା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କେବଳ
ମାର୍କ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିଶୁର ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ରଗତି
ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭବିଷ୍ୟତର ମୂଲ୍ୟାୟନ
କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଆଗାମୀ ଦିନରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (Artificial Intelligence) ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼
ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷଣ ପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ତୁରନ୍ତ ଫିଡବ୍ୟାକ୍, ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଆଧାରିତ
ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ।
ଆଡାପ୍ଟିଭ୍ ଆସେସମେଣ୍ଟ
ଏହା ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହା ଛାତ୍ରର ଉତ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ
ପ୍ରଶ୍ନର କଷ୍ଟତା ସ୍ତର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ଏହା ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଓ ଦକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସମ୍ଭବ କରେ।
ବ୍ୟବହାରିକ ସୁପାରିଶ
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ
ନିୟମିତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ: ଆଧୁନିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି
ବିଷୟରେ ନିୟମିତ ଅଦ୍ୟତନ ରହିବା।
ବିବିଧ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର: ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିବା।
ଛାତ୍ର ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ
ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରାଇବା।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ
ଉପକରଣ ଯୋଗାଣ: ଆଧୁନିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପାଇଁ
ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଓ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା।
ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ: ସ୍ପଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନୀତି
ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା।
ସହଯୋଗିତା: ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ
ସହଯୋଗିତା ଓ ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
ଉପସଂହାର
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମେରୁଦଣ୍ଡ। ଏହା କେବଳ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର
ଏକାଡେମିକ୍ ପ୍ରଗତି ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ
ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାଶକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ଓ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏହି
ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ବନାଏ।
ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଧାରରେ ବିକଶିତ ଏହି
ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଅନନ୍ୟ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ।
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଅଗ୍ରଗତି ସହିତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ଆହୁରି ଅଧିକ ପରିଷ୍କୃତ ଓ
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ। କିନ୍ତୁ ମନେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଯେତେ ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉ ନା
କାହିଁକି, ମୂଲ୍ୟାୟନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ସର୍ବଦା ଶିଶୁର କଲ୍ୟାଣ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ହେବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ
ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନର
ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତୁ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ପରୀକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ସହିତ ତୁଳନା
କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ପ୍ରାଥମିକ ଶ୍ରେଣୀର ପରିବେଶ
ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟ ପାଇଁ ଏକ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ବ୍ଲୁମଙ୍କ ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମି
ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
ବ୍ୟବହାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୧: ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟ ପାଇଁ ଏକ
ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ଆଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୨: ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ପନ୍ନ
ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମାବେଶୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ଡିଜାଇନ୍ କରନ୍ତୁ।
କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୩: ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷଣ ଫଳାଫଳ ପାଇଁ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି (ଲିଖିତ, ମୌଖିକ, ପ୍ରୟୋଗିକ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂତ୍ର ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
ମୂଲ୍ୟାୟନର ମୂଳ ନୀତି
ବୈଧତା (Validity): ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯାହା ମାପିବାକୁ
ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ମାପୁଛି କି?
ବିଶ୍ୱସନୀୟତା (Reliability): ସମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ
ପୁନରାବୃତ୍ତି କଲେ ସମାନ ଫଳାଫଳ ମିଳୁଛି କି?
ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠତା (Objectivity): ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପକ୍ଷପାତିତ୍ୱ
ମୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ବ୍ୟବହାରିକତା (Practicality): ସମୟ, ଅର୍ଥ ଓ ଶ୍ରମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ
ସମ୍ଭବପର।
ମୂଲ୍ୟାୟନର ପ୍ରକାର
ଗଠନମୂଳକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (Formative Assessment): ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ କରାଯାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ସଂକଳନାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (Summative Assessment): ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତି ପରେ କରାଯାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ନିଦାନାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (Diagnostic Assessment): ଶିକ୍ଷଣ ସମସ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରୟୋଗ
ମାଇକ୍ରୋ ଟିଚିଂରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ମାଇକ୍ରୋ ଟିଚିଂ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟାୟନ କୌଶଳ ଅଭ୍ୟାସ
କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା, ତୁରନ୍ତ ଫିଡବ୍ୟାକ୍ ଦେବା,
ଓ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଶିକ୍ଷାଦାନ ଅଭ୍ୟାସରେ ପ୍ରୟୋଗ
ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରେଣୀକକ୍ଷରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖିପାରିବେ। ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାରିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ
କରିବ।
ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ
ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଚାଲିଛି। ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ, ଡାଟା ଆନାଲିଟିକ୍ସ, ଓ ମେସିନ୍ ଲର୍ନିଂ ଭଳି
କ୍ଷେତ୍ର ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ନୂତନ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଭବିଷ୍ୟତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଇଥିକାଲ୍ ଇସ୍ୟୁ: ଡିଜିଟାଲ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ
ଗୋପନୀୟତା ଓ ଡାଟା ସୁରକ୍ଷା।
ଇକ୍ୱିଟି: ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ
ସୁଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ
ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହିତ ତାଳ ମିଳାଇବା।
ସମାପନୀ ବକ୍ତବ୍ୟ
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ଓ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ।
ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବିକଶିତ ହୋଇ
ସେମାନେ ଜୀବନରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିବେ। ଶିକ୍ଷକମାନେ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର
ସାମର୍ଥ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଦିଗରେ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ମାର୍ଗଦର୍ଶକ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମରଣୀୟ ବିନ୍ଦୁ
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ସୂତ୍ର
"ମୂଲ୍ୟାୟନ ଶିକ୍ଷଣର ଶତ୍ରୁ
ନୁହେଁ, ବରଂ ମିତ୍ର" - ଏହି ମନୋଭାବ ରଖି ମୂଲ୍ୟାୟନକୁ
ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
"ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ଅନନ୍ୟ" - ଗୋଟିଏ ମାପଦଣ୍ଡରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ
ମାପିବା ଅନ୍ୟାୟ। ବିବିଧ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
"ମୂଲ୍ୟାୟନ ଶିକ୍ଷଣର ଉନ୍ନତି
ପାଇଁ" - ମୂଲ୍ୟାୟନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷଣର ଉନ୍ନତି।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ
ଆତ୍ମ-ମୂଲ୍ୟାୟନର ଅଭ୍ୟାସ: ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା।
ଭୁଲରୁ ଶିଖିବା: ଭୁଲକୁ ଶିକ୍ଷଣର ସୁଯୋଗ ଭାବରେ
ଦେଖିବା, ଲଜ୍ଜାର ବିଷୟ ଭାବରେ ନୁହେଁ।
ସହଯୋଗିତା: ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିମିଶି
ଶିଖିବା ଓ ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା।
ବ୍ୟବହାରିକ ଉଦାହରଣ - ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯୋଜନା
ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ - ଗଣିତ ବିଷୟ
ବାର୍ଷିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯୋଜନା:
ଗଠନମୂଳକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (୬୦%):
- ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ:
୨୦%
- ସାପ୍ତାହିକ କୁଇଜ୍: ୧୫%
- ମାସିକ ପ୍ରକଳ୍ପ: ୧୫%
- ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ: ୧୦%
ସଂକଳନାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟାୟନ (୪୦%):
- ଅର୍ଦ୍ଧବାର୍ଷିକ
ପରୀକ୍ଷା: ୨୦%
- ବାର୍ଷିକ ପରୀକ୍ଷା: ୨୦%
ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ:
- ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା
(ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ)
- ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ
(ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ)
- ଆତ୍ମ-ମୂଲ୍ୟାୟନ ଫର୍ମ
- ସାଥୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଫର୍ମ
ନମୁନା ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା - ଗଣିତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ
ଛାତ୍ରର ନାମ: ________________ ତାରିଖ: ________________ ବିଷୟ: ଭଗ୍ନାଂଶ ଯୋଗ
|
ଦକ୍ଷତା |
ହଁ |
ନା |
ଟିପ୍ପଣୀ |
|
ସମାନ ହର ଥିବା ଭଗ୍ନାଂଶ ଯୋଗ କରିପାରେ |
|||
|
ଅସମାନ ହର ଥିବା ଭଗ୍ନାଂଶ ଯୋଗ କରିପାରେ |
|||
|
ଉତ୍ତରକୁ ସରଳ ରୂପରେ ଲେଖିପାରେ |
|||
|
କାର୍ଯ୍ୟ ପଦ୍ଧତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଏ |
|||
|
ଉତ୍ତର ଯାଞ୍ଚ କରେ |
ନମୁନା ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ - ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରକଳ୍ପ
ବିଷୟ: ଉଦ୍ଭିଦର ବୃଦ୍ଧିରେ ଆଲୋକର
ପ୍ରଭାବ
|
ମାପଦଣ୍ଡ |
ଅତ୍ୟଉତ୍ତମ (୪) |
ଉତ୍ତମ (୩) |
ସନ୍ତୋଷଜନକ (୨) |
ଉନ୍ନତି ଆବଶ୍ୟକ (୧) |
|
ପରୀକ୍ଷା ଡିଜାଇନ୍ |
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ |
ଅଧିକାଂଶ ପଦକ୍ଷେପ ସଠିକ୍ |
କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ସଠିକ୍ |
ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତି |
|
ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ |
ନିୟମିତ ଓ ସଠିକ୍ |
ଅଧିକାଂଶ ସଠିକ୍ |
କିଛି ତ୍ରୁଟି |
ଅନେକ ତ୍ରୁଟି |
|
ବିଶ୍ଳେଷଣ |
ଗଭୀର ଓ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ |
ଭଲ ବିଶ୍ଳେଷଣ |
ମୌଳିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ |
ଦୁର୍ବଳ ବିଶ୍ଳେଷଣ |
|
ଉପସ୍ଥାପନା |
ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ |
ସ୍ପଷ୍ଟ |
ସାଧାରଣ |
ଅସ୍ପଷ୍ଟ |
ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଭାରତର ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସଂସ୍କାର ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଅଛି:
ସାମଗ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ: କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ନୁହେଁ,
ବରଂ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା, ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଓ ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣର
ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଦକ୍ଷତା ଆଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ତଥ୍ୟ ମୁଖସ୍ଥ କରିବା ବଦଳରେ ବୁଝିବା ଓ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାର ଦକ୍ଷତା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ନମନୀୟତା: ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା।
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ଦେଶମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି
ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ: ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସ
ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ମାନକୀକୃତ ପରୀକ୍ଷା ନାହିଁ। ଶିକ୍ଷକମାନେ ନିଜସ୍ୱ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି
ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଗତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି।
ସିଙ୍ଗାପୁର: ସିଙ୍ଗାପୁରରେ "ଟିଚ୍
ଲେସ୍, ଲର୍ନ ମୋର" ନୀତି ଅନୁସରଣ
କରାଯାଏ। ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ଗଭୀର ଶିକ୍ଷଣ ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।
କାନାଡା: କାନାଡାରେ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ତରରେ
ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରେ ଛାତ୍ରଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରୟୋଗ
ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଭାରତ ଶିଖିପାରେ, କିନ୍ତୁ ନିଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନ୍
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଆଡାପ୍ଟିଭ୍ ଲର୍ନିଂ: AI
ଛାତ୍ରର ଉତ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ
ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଶ୍ନର କଷ୍ଟତା ସ୍ତର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ।
ପ୍ରେଡିକ୍ଟିଭ୍ ଆନାଲିଟିକ୍ସ: ଛାତ୍ରର ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ୟାଟର୍ନ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଭବିଷ୍ୟତର ଆବଶ୍ୟକତା
ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା।
ଅଟୋମେଟେଡ୍ ଫିଡବ୍ୟାକ୍: ତୁରନ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫିଡବ୍ୟାକ୍ ପ୍ରଦାନ।
ବ୍ଲକଚେନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
ମୂଲ୍ୟାୟନ ରେକର୍ଡର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସତ୍ୟତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ଲକଚେନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଓ ସମାଧାନ
ମୁଖ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଅନେକ ଶିକ୍ଷକ ଆଧୁନିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଜାଣି ନଥାନ୍ତି।
ଅବକାଠାମୋ ଅଭାବ: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ
ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସୁବିଧାର ଅଭାବ।
ସାମାଜିକ ଚାପ: ଅଭିଭାବକ ଓ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ
ମାର୍କ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ମାନସିକତା।
ଆର୍ଥିକ ସୀମାବଦ୍ଧତା: ଆଧୁନିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅର୍ଥର ଅଭାବ।
ସମାଧାନର ଦିଗ
ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ: ହଠାତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବଦଳରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ନୂତନ
ପଦ୍ଧତି ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ।
ସମୁଦାୟିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ଅଭିଭାବକ, ସମୁଦାୟ ନେତା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ
ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିବା।
ସରକାରୀ ସହାୟତା: ନୀତି ସ୍ତରରେ ସହାୟତା ଓ
ଆର୍ଥିକ ବଣ୍ଟନ।
ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ: ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ ବିକଶିତ କରିବା।
ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ
କୋଭିଡ୍-୧୯ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ମହାମାରୀ ପରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ଅନଲାଇନ୍ ଓ ହାଇବ୍ରିଡ୍
ଶିକ୍ଷଣ ମୋଡେଲ୍ ପାଇଁ ନୂତନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରକ୍ଟରିଂ: ଅନଲାଇନ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ନକଲ ରୋକିବା ପାଇଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବ୍ୟବହାର।
ଅସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ ଆସେସମେଣ୍ଟ: ଛାତ୍ରମାନେ ନିଜ ସୁବିଧା ଅନୁଯାୟୀ ସମୟରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିପାରିବେ।
ଡିଜିଟାଲ୍ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ: ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଛାତ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ।
ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା: ମାତୃଭାଷାରେ ମୂଲ୍ୟାୟନର
ବ୍ୟବସ୍ଥା।
ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା: ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ବ୍ୟବହାରିକ ଜ୍ଞାନ: ପୁସ୍ତକୀୟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ
ବ୍ୟବହାରିକ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତାର ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଭବିଷ୍ୟତର ଦିଗ
୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ମୂଲ୍ୟାୟନର ଦୃଶ୍ୟପଟ
ବ୍ୟକ୍ତିଗତକରଣ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରର ଅନନ୍ୟ
ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି।
ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଫିଡବ୍ୟାକ୍: ତୁରନ୍ତ ଓ ନିରନ୍ତର ଫିଡବ୍ୟାକ୍ ସିଷ୍ଟମ୍।
ଇମର୍ସିଭ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ରିଆଲିଟି (VR)
ଓ ଅଗମେଣ୍ଟେଡ୍ ରିଆଲିଟି (AR) ବ୍ୟବହାର କରି ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ କମ୍ପିଟେନ୍ସି: ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷତା ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ନୂତନ ଦକ୍ଷତାର ମୂଲ୍ୟାୟନ
ଡିଜିଟାଲ୍ ଲିଟରେସି: କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍
ବ୍ୟବହାର ଦକ୍ଷତା।
ଇମୋସନାଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ: ଭାବନାତ୍ମକ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଓ ସାମାଜିକ ଦକ୍ଷତା।
କ୍ରିଟିକାଲ୍ ଥିଙ୍କିଂ: ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ।
କ୍ରିଏଟିଭିଟି: ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ନବସୃଜନ ଦକ୍ଷତା।
କଲାବୋରେସନ୍: ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସହଯୋଗିତା।
ଗୁଣବତ୍ତା ନିଶ୍ଚିତକରଣ
ମୂଲ୍ୟାୟନର ଗୁଣବତ୍ତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
ଇଣ୍ଟର-ରେଟର୍ ରିଲାଇବିଲିଟି: ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟାୟନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା।
ଟେଷ୍ଟ-ରିଟେଷ୍ଟ ରିଲାଇବିଲିଟି: ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ସମାନ ଫଳାଫଳ।
କନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟ ଭ୍ୟାଲିଡିଟି: ମୂଲ୍ୟାୟନ ଯାହା ମାପିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ମାପୁଛି କି।
ଫେସ୍ ଭ୍ୟାଲିଡିଟି: ମୂଲ୍ୟାୟନ ଦେଖିବାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ
ଲାଗୁଛି କି।
ଇଥିକାଲ୍ ବିଚାର
ଫେୟାରନେସ: ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ
ସୁଯୋଗ।
ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ୟାରେନ୍ସି: ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା।
ପ୍ରାଇଭେସି: ଛାତ୍ରଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟର
ସୁରକ୍ଷା।
ଇନଫର୍ମଡ୍ କନ୍ସେଣ୍ଟ: ମୂଲ୍ୟାୟନ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ।
ବ୍ୟବହାରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଗାଇଡ୍
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଗାଇଡ୍
ସପ୍ତାହ ଆରମ୍ଭରେ:
- ସପ୍ତାହର ଶିକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ
ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ
- ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ଯୋଜନା
- ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ
ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ:
- ଶ୍ରେଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ପୂର୍ବ
ଜ୍ଞାନ ଯାଞ୍ଚ
- ଶିକ୍ଷଣ ସମୟରେ ନିରନ୍ତର
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ
- ତୁରନ୍ତ ଫିଡବ୍ୟାକ୍
ପ୍ରଦାନ
- ଦିନ ଶେଷରେ ଶିକ୍ଷଣ
ସାରାଂଶ
ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ:
- ସାପ୍ତାହିକ ପ୍ରଗତି
ସମୀକ୍ଷା
- ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ
ଯୋଜନା
- ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ
ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ
ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତି:
- ସ୍ପଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟାୟନ ନୀତି
ଡକୁମେଣ୍ଟ
- ସମସ୍ତ ଷ୍ଟେକହୋଲ୍ଡରଙ୍କ
ସହ ଆଲୋଚନା
- ନିୟମିତ ସମୀକ୍ଷା ଓ
ଅଦ୍ୟତନ
ଅବକାଠାମୋ ବିକାଶ:
- ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
ସ୍ଥାପନା
- ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ
କେନ୍ଦ୍ର
- ମୂଲ୍ୟାୟନ ସାମଗ୍ରୀ
ଲାଇବ୍ରେରୀ
ମନିଟରିଂ ଓ ଇଭାଲୁଏସନ୍:
- ନିୟମିତ ଅଡିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍
- ଫିଡବ୍ୟାକ୍ ମେକାନିଜମ୍
- ଉନ୍ନତି ଯୋଜନା
ସଫଳତାର କାହାଣୀ
କେସ୍ ଷ୍ଟଡି ୧: ଗ୍ରାମୀଣ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଗ୍ରାମୀଣ
ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ପରୀକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିରେ ଛାତ୍ରମାନେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁନଥିଲେ।
ହସ୍ତକ୍ଷେପ:
- କାହାଣୀ କହିବା ମାଧ୍ୟମରେ
ଭାଷା ମୂଲ୍ୟାୟନ
- ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଣିତ
ମୂଲ୍ୟାୟନ
- ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ ଅଧ୍ୟୟନ
ପ୍ରକଳ୍ପ
ଫଳାଫଳ: ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ
ବୃଦ୍ଧି, ଶିକ୍ଷଣରେ ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି, ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି।
କେସ୍ ଷ୍ଟଡି ୨: ସହରୀ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ମାଧ୍ୟମିକ
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ରମାନେ କେବଳ ମାର୍କ ପାଇଁ ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ହସ୍ତକ୍ଷେପ:
- ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଧାରିତ ଶିକ୍ଷଣ
- ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ
- ସାଥୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସିଷ୍ଟମ୍
ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଭୂମିକା
ଘରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସହାୟତା
ଦୈନନ୍ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ: ଅଭିଭାବକମାନେ ଘରେ ଶିଶୁର ଶିକ୍ଷଣ ଅଭ୍ୟାସ ଦେଖି ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଫିଡବ୍ୟାକ୍ ଦେଇପାରିବେ।
ଉତ୍ସାହ ପ୍ରଦାନ: କେବଳ ମାର୍କ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିଶୁର ପ୍ରୟାସ ଓ ଉନ୍ନତି
ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା।
ଶିକ୍ଷଣ ପରିବେଶ: ଘରେ ଶିକ୍ଷଣ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ
ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସହଯୋଗ
ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗ: ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା
କରି ଶିଶୁର ପ୍ରଗତି ଜାଣିବା।
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ବିଦ୍ୟାଳୟର ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ।
ଗଠନମୂଳକ ସୁଝାବ: ଶିଶୁର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସୁଝାବ।
ନୀତି ନିର୍ମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ
ତତ୍କାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ (୧-୨ ବର୍ଷ)
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ: ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ
ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ: ଚୟନିତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନୂତନ
ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ପରୀକ୍ଷା।
ଗାଇଡଲାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଗାଇଡଲାଇନ୍।
ମଧ୍ୟମ ମିଆଦି ପଦକ୍ଷେପ (୩-୫ ବର୍ଷ)
ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର: ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସୁବିଧା।
ଗୁଣବତ୍ତା ନିଶ୍ଚିତକରଣ: ମୂଲ୍ୟାୟନର ଗୁଣବତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏଜେନ୍ସି।
ଅନୁସନ୍ଧାନ ସହାୟତା: ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ
ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ବଣ୍ଟନ।
ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗି (୫-୧୦ ବର୍ଷ)
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାନଦଣ୍ଡ: ବିଶ୍ୱମାନର ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ସହ ସମାନତା।
ଇନୋଭେସନ୍ ହବ୍: ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନବସୃଜନ
ପାଇଁ ବିଶେଷ କେନ୍ଦ୍ର।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍: ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସଂସ୍ଥା ସହ ସହଯୋଗ।
ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ
ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଆବଶ୍ୟକତା
ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁକୂଳତା: ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅନୁଯାୟୀ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ।
ବହୁଭାଷିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଉପକରଣ ବିକାଶ।
ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ବିବିଧତା: ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟାୟନ।
ଭବିଷ୍ୟତର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଦିଗ
ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ ଓ ମୂଲ୍ୟାୟନ: ମସ୍ତିଷ୍କ ବିଜ୍ଞାନ ଆଧାରରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି।
ବିଗ୍ ଡାଟା ଆନାଲିଟିକ୍ସ: ବୃହତ୍ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ୟାଟର୍ନ ବୁଝିବା।
କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ: ଭବିଷ୍ୟତର ଉନ୍ନତ ମୂଲ୍ୟାୟନ ସିଷ୍ଟମ୍।
ସମାପନୀ ଚିନ୍ତାଧାରା
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ଓ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା କେବଳ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପଦ୍ଧତିଗତ
ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଦର୍ଶନଗତ
ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଏହା ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଦୌଡ଼ରୁ ସହଯୋଗିତାମୂଳକ ଯାତ୍ରାରେ ପରିଣତ
କରେ।
ଆଜିର ଶିଶୁମାନେ ଆଗାମୀ ଦିନର ନାଗରିକ। ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ସମାଜ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରର
ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ତେଣୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତିର ସଂସ୍କାର କେବଳ ଏକ ଶିକ୍ଷାଗତ
ଆବଶ୍ୟକତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଜାତୀୟ ଦାୟିତ୍ୱ।
ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଭବିଷ୍ୟତର ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁଖ୍ୟ
କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା।
ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି
ସେମାନଙ୍କୁ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ମୂଲ୍ୟାୟନ
ପଦ୍ଧତିର ଗଭୀର ବୁଝାମଣା ଓ ଦକ୍ଷ ପ୍ରୟୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନ୍ତିମ ସୁପାରିଶ
ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ
ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷଣ: ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଅନୁସନ୍ଧାନ
ଓ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଅଦ୍ୟତନ ରହିବା।
ବ୍ୟବହାରିକ ଅଭ୍ୟାସ: ଶିକ୍ଷାଦାନ ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ
ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପଦ୍ଧତି ପରୀକ୍ଷା କରିବା।
ଆତ୍ମ-ପ୍ରତିଫଳନ: ନିଜର ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅଭ୍ୟାସ
ବିଷୟରେ ନିୟମିତ ଚିନ୍ତା କରି ଉନ୍ନତି ଆଣିବା।
ସହଯୋଗିତା: ସାଥୀ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ସହ
ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବା ଓ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଶିଖିବା।
ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପାଇଁ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍: ମୂଲ୍ୟାୟନକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ଡିଜାଇନ୍ କରିବା।
ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂସ୍କୃତି: ମୂଲ୍ୟାୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ନବସୃଜନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା।
କମ୍ୟୁନିଟି ଏଙ୍ଗେଜମେଣ୍ଟ: ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା।
ଭବିଷ୍ୟତର ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ
ଆଜିର ବି.ଏଡ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ର
ଆଜିଠାରୁ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନର ପଦ୍ଧତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଆହ୍ୱାନ ମୁକାବିଲା
ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଆଡାପ୍ଟାବିଲିଟି: ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବାର
କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରିବା।
ଲାଇଫଲଙ୍ଗ ଲର୍ନିଂ: ଜୀବନସାରା ଶିଖିବାର ମାନସିକତା
ଗଢ଼ିବା।
ଇମ୍ପାଥି: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଅନନ୍ୟତାକୁ
ବୁଝିବା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବା।
ଇନୋଭେସନ୍: ନୂତନ ପଦ୍ଧତି ଓ ଉପକରଣ ସୃଷ୍ଟି
କରିବାର ସାହସ।
ଶେଷ କଥା
ମୂଲ୍ୟାୟନ କେବଳ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଦର୍ଶନ। ଏହା ଶିକ୍ଷାର ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଅସୀମ
ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିବେଶ ଓ ସହାୟତା ପାଇଲେ ସେମାନେ ଅସାଧାରଣ ସଫଳତା ହାସଲ
କରିପାରିବେ।
ନିରନ୍ତର ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାପଦଣ୍ଡ ଓ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏହି ଦର୍ଶନକୁ ବାସ୍ତବରେ ପରିଣତ କରିବାର ଉପକରଣ।
ଏହି ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏକ ଏମିତି ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି
କରିପାରିବା ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ନିଜର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମର୍ଥ୍ୟ ବିକଶିତ କରିପାରିବ।
ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷକ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଭିଭାବକ ଏକ ସହଯୋଗୀ, ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ଏକ ଅନ୍ୱେଷକ। ସମସ୍ତେ ମିଳି ଆମେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ
ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବା ଯେଉଁଠାରେ ଶିକ୍ଷା କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ
ଖୋଜିବାର ଏକ ଯାତ୍ରା ହେବ।
"ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଶ୍ୱକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାର।" - ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା