କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା
(Needs
and Problems of Adolescents)
ପ୍ରସ୍ତାବନା
କିଶୋରାବସ୍ଥା ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହି ସମୟରେ
ଶିଶୁ ବୟଃସନ୍ଧିରୁ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କତା ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କରେ। ସାଧାରଣତଃ ୧୨-୧୮ ବର୍ଷ ବୟସକୁ
କିଶୋରାବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ, ସାମାଜିକ ଓ ଭାବନାତ୍ମକ
ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
କିଶୋରାବସ୍ଥାର ବିଶେଷତ୍ୱ
ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ଜି. ଷ୍ଟାନଲି ହଲ୍ (G. Stanley Hall) କିଶୋରାବସ୍ଥାକୁ "Storm and Stress" ର ସମୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି ସମୟରେ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଅନେକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏରିକ ଏରିକସନ୍ (Erik Erikson) ତାଙ୍କର ମନୋସାମାଜିକ ବିକାଶ
ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ କିଶୋରାବସ୍ଥାକୁ "Identity vs Role Confusion" ର ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା
୧. ପରିଚୟ ଗଠନର ଆବଶ୍ୟକତା (Identity Formation)
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉଛି ନିଜର ପରିଚୟ ଗଠନ କରିବା।
ଏହି ସମୟରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି
- "ମୁଁ କିଏ?",
"ମୋର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ'ଣ?", "ମୁଁ କ'ଣ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛି?"
ଉଦାହରଣ: ୧୫ ବର୍ଷର ରାମ ଭାବୁଛି ସେ
ଡାକ୍ତର ହେବ କି ଇଞ୍ଜିନିୟର ହେବ। ସେ ନିଜର ଆଗ୍ରହ ଓ ଦକ୍ଷତା ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
୨. ସ୍ୱାଧୀନତାର ଆବଶ୍ୟକତା (Need for Independence)
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
ସେମାନେ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ୧୬ ବର୍ଷର ସୀତା ନିଜର ପୋଷାକ
ବାଛିବାକୁ, ବନ୍ଧୁ ବାଛିବାକୁ ଓ ନିଜର ସମୟ
ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହେ।
୩. ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତିର ଆବଶ୍ୟକତା (Social Acceptance)
ଏହି ବୟସରେ ସାଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣୀୟତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ନିଜ ବୟସର ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ମେଳଖାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ଅର୍ଜୁନ ତାର ସାଥୀମାନଙ୍କ ପରି
ଫ୍ୟାଶନେବଲ୍ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଚାହେ ଯାହାଫଳରେ ସେ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଫିଟ୍ ଇନ୍ ହୋଇପାରିବ।
୪. ଭାବନାତ୍ମକ ସମର୍ଥନର ଆବଶ୍ୟକତା (Emotional Support)
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଭାବନାତ୍ମକ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାପଡ଼ା ଓ
ସମର୍ଥନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ।
ଉଦାହରଣ: ଯେତେବେଳେ ପ୍ରିୟା ପରୀକ୍ଷାରେ
ଖରାପ ଫଳାଫଳ ପାଏ, ସେ ଚାହେ ଯେ ତାର ପିତାମାତା
ତାକୁ ଗାଳି ନ ଦେଇ ବୁଝାଇ କହନ୍ତୁ।
୫. ଶିକ୍ଷା ଓ କ୍ୟାରିୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାର ଆବଶ୍ୟକତା
ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଦିଗଦର୍ଶନ ଆବଶ୍ୟକ। କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର
ବିଷୟରେ ଦ୍ୱିଧାରେ ଥାନ୍ତି।
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା
୧. ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନିତ ସମସ୍ୟା
ବୟଃସନ୍ଧି କାଳରେ ହରମୋନାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ। ଏହା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଅସହଜ କରାଏ।
ଉଦାହରଣ: ୧୩ ବର୍ଷର ରାଜୁ ହଠାତ୍ ଲମ୍ବା
ହୋଇଯିବାରୁ ଅସହଜ ଲାଗୁଛି। ତାର ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଯାହା ତାକୁ ଲଜ୍ଜିତ କରୁଛି।
୨. ଭାବନାତ୍ମକ ଅସ୍ଥିରତା
ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ଆନା ଫ୍ରଏଡ୍ (Anna Freud) କହିଛନ୍ତି ଯେ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଭାବନାତ୍ମକ ଅସ୍ଥିରତା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଏହି ସମୟରେ ମୁଡ୍
ସ୍ୱିଙ୍ଗ୍ ହୁଏ।
ଉଦାହରଣ: ସୁନୀତା ସକାଳେ ଖୁସିରେ ଥାଏ
କିନ୍ତୁ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିନା କାରଣରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାଏ।
୩. ପରିଚୟ ସଙ୍କଟ (Identity Crisis)
ଏରିକସନ୍ଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି ସମୟରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ନିଜର ପରିଚୟ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ
ପଡ଼ନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ଅନିତା ଭାବୁଛି ସେ କଳାକାର ହେବ
କି ବିଜ୍ଞାନୀ ହେବ। ସେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଆଗ୍ରହ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ।
୪. ସାଥୀମାନଙ୍କ ଚାପ (Peer Pressure)
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ସାଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଭୁଲ୍ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ବିକାଶ ତାର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ
ଚାପରେ ସିଗାରେଟ୍ ଟାଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ, ଯଦିଓ ସେ ଜାଣେ ଏହା କ୍ଷତିକାରକ।
୫. ପିତାମାତା ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ
ସ୍ୱାଧୀନତାର ଇଚ୍ଛା ହେତୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ପ୍ରାଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ରବି ତାର ପିତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ
ମାନିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ କାରଣ ସେ ଭାବନ୍ତି ସେ ଯଥେଷ୍ଟ ବଡ଼ ହୋଇଗଲେଣି।
୬. ଶିକ୍ଷାଗତ ଚାପ
ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରିବେଶରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଅଧିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ର ଅଭିଷେକ
ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାର ଚାପରେ ଅନିଦ୍ରା ଓ ଚିନ୍ତାର ଶିକାର ହୁଏ।
୭. ବିପରୀତ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ
ଏହି ବୟସରେ ହରମୋନାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ବିପରୀତ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଜନ୍ମେ, ଯାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଉଦାହରଣ: ୧୫ ବର୍ଷର ମୀରା ତାର ସହପାଠୀ
ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହି ଭାବନା ନେଇ ଦ୍ୱିଧାରେ ଥାଏ।
ମନୋବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମତାମତ
ଜିନ୍ ପିଆଜେଟ୍ (Jean
Piaget)
ପିଆଜେଟ୍ଙ୍କ ଅନୁସାରେ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ "Formal Operational Stage" ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ
ଅବଷ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ଚିନ୍ତାଧାରା ବିକଶିତ ହୁଏ। କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ହୋଇଯାନ୍ତି ଓ ସମାଜର
ସମସ୍ୟା ନେଇ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
ଲରେନ୍ସ କୋହଲବର୍ଗ (Lawrence Kohlberg)
କୋହଲବର୍ଗଙ୍କ ନୈତିକ ବିକାଶ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା
ବିକଶିତ ହୁଏ। ସେମାନେ ଠିକ୍-ଭୁଲ୍ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
ଆଲବର୍ଟ ବାଣ୍ଡୁରା (Albert Bandura)
ବାଣ୍ଡୁରାଙ୍କ ସାମାଜିକ ଶିକ୍ଷଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଅନୁକରଣ ଦ୍ୱାରା
ଶିଖନ୍ତି। ସେମାନେ ରୋଲ୍ ମଡେଲ୍ ଖୋଜନ୍ତି।
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନର ଉପାୟ
୧. ପିତାମାତାଙ୍କ ଭୂମିକା
ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖି ସନ୍ତାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ଭଳି
ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅଧିକ କଠୋରତା ବଦଳରେ ପ୍ରେମ ଓ ବୁଝାମଣା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ଉଦାହରଣ: ଯେତେବେଳେ ସୋନିଆ ଦେରିରେ ଘରକୁ
ଆସେ, ତାର ମା ଗାଳି ନ ଦେଇ ପ୍ରଥମେ
କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
୨. ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଭୂମିକା
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମାନସିକତା ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ
ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଶିଖାଇବା
ଉଚିତ।
ଉଦାହରଣ: ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରୀମତୀ ଶର୍ମା ତାଙ୍କ
ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଖୋଲା ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି।
୩. ବିଦ୍ୟାଳୟର ଭୂମିକା
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କାଉନସେଲିଂ ସେବା ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଖେଳଧୂଳା, କଳା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ସଠିକ୍ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ କରିବା ଉଚିତ।
୪. ସାମାଜିକ ସହାୟତା
ସମାଜର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସେମାନଙ୍କୁ ଭୁଲ୍ ପଥରେ ଯିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସକରାତ୍ମକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ।
ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରଭାବ
ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଶିକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପାରମ୍ପରିକ ଶିକ୍ଷଣ ବଦଳରେ
ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ଓ ପ୍ରୟୋଗମୂଳକ ଶିକ୍ଷଣ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
ଉଦାହରଣ: ଇତିହାସ ପଢ଼ାଇବା ସମୟରେ କେବଳ
ତାରିଖ ଓ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ରୋଲ୍ ପ୍ଲେ ମାଧ୍ୟମରେ
ଶିଖାଇଲେ ଛାତ୍ରମାନେ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାନ୍ତି।
ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପଦ୍ଧତି
କେବଳ ପରୀକ୍ଷା ଭିତ୍ତିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶର
ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ହେବା ଉଚିତ। ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୱାର୍କ, ଗ୍ରୁପ୍ ଆକ୍ଟିଭିଟି ଇତ୍ୟାଦି ମାଧ୍ୟମରେ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆଧୁନିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ପ୍ରଭାବ
ଆଜିକାଲି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
ଏହା ସେମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି।
ଉଦାହରଣ: ୧୪ ବର୍ଷର ଅଙ୍କିତା
ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଫଟୋ ଦେଖି ନିଜକୁ କମ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ହରାଏ।
ସାଇବର ବୁଲିଂ
ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଗାଳିଗୁଲଜ ଓ ହଇରାଣ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ସମସ୍ୟା
ହୋଇଛି।
ଉଦାହରଣ: ରାହୁଲ ତାର ସହପାଠୀମାନଙ୍କ
ଦ୍ୱାରା ହ୍ୱାଟସଆପ୍ ଗ୍ରୁପରେ ଉପହାସର ଶିକାର ହୁଏ, ଯାହା ତାକୁ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ କରେ।
ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ପନ୍ନ କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଶିକ୍ଷଣ ଅକ୍ଷମତା ଥିବା କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଡିସଲେକ୍ସିଆ, ADHD ଭଳି ସମସ୍ୟା ଥିବା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ଯତ୍ନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ଅର୍ଚନା ଡିସଲେକ୍ସିଆ ହେତୁ
ପଢ଼ିବାରେ ଅସୁବିଧା ପାଏ। ତାକୁ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି ଓ ଅଧିକ ସମୟ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପ୍ରତିଭାବାନ କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଭା ଥିବା କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ସମସ୍ୟା ଥାଏ। ସେମାନେ
ସାଧାରଣ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିରକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ଅଭିଜିତ ଗଣିତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ
ପ୍ରତିଭାବାନ କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରେ ନାହିଁ, ଫଳରେ ସେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆଗ୍ରହ
ହରାଏ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସାମାଜିକ କାରକ
ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କିଶୋରାବସ୍ଥା
ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ପାରିବାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ପରମ୍ପରା କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ
ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ଏକ
ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଉଦାହରଣ: ପ୍ରିୟଙ୍କା ଘରେ ପାରମ୍ପରିକ
ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଶିଖେ କିନ୍ତୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଧୁନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦେଖେ, ଯାହା ତାକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପକାଏ।
ଲିଙ୍ଗଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ
ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ବାଳକ ଓ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଆଶା ଓ ନିୟମ ଥାଏ। ଏହା
କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ।
ଉଦାହରଣ: ସୁମିତ୍ରା ଇଞ୍ଜିନିୟର ହେବାକୁ
ଚାହେ କିନ୍ତୁ ପରିବାର ଚାହେ ସେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ହେଉ।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା
ଅବସାଦ ଓ ଚିନ୍ତା
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଅବସାଦ ଓ ଚିନ୍ତାର ସମସ୍ୟା ବଢ଼ୁଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷାଗତ
ଚାପ, ସାମାଜିକ ଚାପ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ
ଅନିଶ୍ଚିତତା।
ଉଦାହରଣ: ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ର ବିଶାଳ
ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷାର ଚାପରେ ଖାଇବା-ଶୋଇବା ଛାଡ଼ି ଦେଇଛି।
ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ପ୍ରବୃତ୍ତି
ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ଓ ନିରାଶା ହେତୁ କିଛି କିଶୋର-କିଶୋରୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା।
ସମାଧାନର ଉପାୟ - ବ୍ୟବହାରିକ ପରାମର୍ଶ
୧. ଯୋଗାଯୋଗ ଉନ୍ନତି
ପିତାମାତା ଓ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଖୋଲା ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହକାରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ବ୍ୟବହାରିକ ଟିପ୍ସ:
- ଦିନକୁ କମ୍ରେ ୧୫ ମିନିଟ୍
ସନ୍ତାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା
- ସେମାନଙ୍କର ମତାମତକୁ
ସମ୍ମାନ ଦେବା
- ବିଚାର ନ କରି ଶୁଣିବା
୨. ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଶିକ୍ଷା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଯେପରିକି ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା, ଚାପ ପରିଚାଳନା ଇତ୍ୟାଦି ଶିଖାଇବା
ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ସପ୍ତାହରେ
ଗୋଟିଏ ଦିନ "ଲାଇଫ୍ ସ୍କିଲ୍ସ" କ୍ଲାସ୍ ରଖିବା।
୩. ସକରାତ୍ମକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି
ଘର ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏପରି ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେଉଁଠାରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ନିଜକୁ
ନିରାପଦ ଅନୁଭବ କରିବେ।
୪. ବୃତ୍ତିଗତ ସହାୟତା
ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ ବା କାଉନସେଲରଙ୍କ ସହାୟତା ନେବାକୁ ଦ୍ୱିଧା କରିବା ଉଚିତ
ନୁହେଁ।
ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଭୂମିକା
ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସଂସ୍କାର
ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ଇତ୍ୟାଦି
ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ
"ଆତ୍ମ-ଚେତନା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାଶ" ନାମକ ଏକ ବିଷୟ ରଖିବା।
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ
ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେମାନେ କେବଳ
ବିଷୟ ଶିକ୍ଷକ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ମଧ୍ୟ।
କାଉନସେଲିଂ ସେବା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କାଉନସେଲର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଛାତ୍ରମାନେ ଯେକୌଣସି
ସମସ୍ୟା ନେଇ ତାଙ୍କ ସହିତ କଥା କହିପାରିବେ।
ସମାଜର ଦାୟିତ୍ୱ
ମିଡିଆର ଭୂମିକା
ମିଡିଆକୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସକରାତ୍ମକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନାବଶ୍ୟକ ହିଂସା ଓ ଯୌନତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କମାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସହାୟତା
ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସ୍ତରରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଲବ୍, ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଗ୍ରୁପ୍, କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ
କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦାହରଣ: ମହଲ୍ଲାରେ ଏକ "ଯୁବ
କ୍ଲବ୍" ଗଠନ କରି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଯୋଗଦାନ କରାଇବା।
ଆଧୁନିକ ଗବେଷଣା ଓ ନିଦାନ
ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ ଗବେଷଣା
ଆଧୁନିକ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ ଗବେଷଣା ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ମସ୍ତିଷ୍କର
ପ୍ରି-ଫ୍ରଣ୍ଟାଲ୍ କର୍ଟେକ୍ସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଆବେଗପ୍ରବଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି।
ହରମୋନାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟେରନ୍ ଓ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନର ବୃଦ୍ଧି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଓ ମୁଡ୍
ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।
ବ୍ୟବହାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
ପିଅର୍ ଏଜୁକେସନ୍
ସମବୟସ୍କ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ବୟସ୍କ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ
ଛୋଟମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଇପାରନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ: ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରମାନେ
ନବମ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା ଚାପ ପରିଚାଳନା ବିଷୟରେ ପରାମର୍ଶ ଦେବା।
ମେଣ୍ଟରସିପ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଶୋର-କିଶୋରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣେ ମେଣ୍ଟର ନିଯୁକ୍ତ କରିବା। ଏହି ମେଣ୍ଟର ଶିକ୍ଷକ, ପିତାମାତା କିମ୍ବା ସମାଜର
ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇପାରନ୍ତି।
ଭବିଷ୍ୟତର ଦିଗ
ଡିଜିଟାଲ୍ ୱେଲନେସ
ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟବହାର ଶିଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସାଇବର ସିକ୍ୟୁରିଟି ଇତ୍ୟାଦି
ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସିଟିଜେନସିପ୍
ବିଶ୍ୱ ନାଗରିକତ୍ୱର ଭାବନା ବିକଶିତ କରିବା। ପରିବେଶ ସଚେତନତା, ମାନବାଧିକାର, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଇତ୍ୟାଦି
ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା।
ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ମନିଟରିଂ
ନିୟମିତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସାମାଜିକ ବିକାଶର ନିୟମିତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅଭିଭାବକ-ଶିକ୍ଷକ ସହଯୋଗ
ଅଭିଭାବକ ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖି ଛାତ୍ରର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉପରେ
ନଜର ରଖିବା।
ଉପସଂହାର
କିଶୋରାବସ୍ଥା ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହି ସମୟରେ
ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝି ସଠିକ୍ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପିତାମାତା, ଶିକ୍ଷକ, ସମାଜ ଓ ସରକାରଙ୍କ ସମନ୍ୱିତ
ପ୍ରୟାସରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସୁସ୍ଥ ବିକାଶ ସମ୍ଭବ।
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ
ଆବଶ୍ୟକ। କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ଶିକ୍ଷା ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମଗ୍ରିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଏକ ଅନନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ସେମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି।
ଏହାକୁ ବୁଝି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯତ୍ନ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଶିକ୍ଷାଗତ ନୀତି ଓ ସୁପାରିଶ
ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ର ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଭାରତର ନୂତନ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଦେଇଛି। ଏଥିରେ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା,
ଭୋକେସନାଲ୍ ଏଜୁକେସନ୍, ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ
ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ଭୂମିକା
ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳନା କମିଟିରେ ଅଭିଭାବକ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ସମାଜର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମିଳି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା
ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସୁବିଧା କମ୍ ଥିବାରୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଅଲଗା ସମସ୍ୟା ଥାଏ।
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ଗାଁର ୧୬ ବର୍ଷର ରମେଶ
ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେ କିନ୍ତୁ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା ଓ ପାରିବାରିକ ଦାୟିତ୍ୱ
ହେତୁ ପାରୁନାହିଁ।
ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧାଗ୍ରସ୍ତ ପରିବାରର କିଶୋର-କିଶୋରୀ
ଗରିବ ପରିବାରର କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଶିକ୍ଷା ଛାଡ଼ି କାମରେ ଲାଗିବାକୁ ବାଧ୍ୟ
ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାରୀ ସହାୟତା ଓ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଏକାକୀ ପିତାମାତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ
ଯେଉଁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର କେବଳ ଜଣେ ପିତାମାତା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ସମସ୍ୟା
ଥାଏ। ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ସହାୟତା ଆବଶ୍ୟକ।
ସଫଳତାର କାହାଣୀ
କେସ୍ ଷ୍ଟଡି ୧: ଅନୁରାଧାଙ୍କ କାହାଣୀ
ଅନୁରାଧା ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କିଶୋରୀ ଥିଲା ଯିଏ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିପାରୁନଥିଲା। ତାର
ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ତାକୁ ଡ୍ରାମା କ୍ଲବରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ଧୀରେ ଧୀରେ ସେ
ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପାଇଲା ଓ ଆଜି ଜଣେ ସଫଳ ଅଭିନେତ୍ରୀ।
କେସ୍ ଷ୍ଟଡି ୨: ରାଜୁଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ରାଜୁ ଜଣେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କିଶୋର ଥିଲା ଯିଏ ବାରମ୍ବାର ଝଗଡ଼ା କରୁଥିଲା। ବିଦ୍ୟାଳୟର
କାଉନସେଲର ତାକୁ ଖେଳରେ ଯୋଗଦାନ କରାଇଲେ। ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନିଜର କ୍ରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା
ଶିଖିଲା।
ଭବିଷ୍ୟତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ପ୍ରଭାବ
ଆଗାମୀ ଦିନରେ AI ଓ ଅଟୋମେସନ୍ ହେତୁ ଅନେକ
ଚାକିରି ବଦଳିଯିବ। କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମାନସିକ ପ୍ରଭାବ
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ଚିନ୍ତା କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ
ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି। ଏହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଗବେଷଣାର ଆବଶ୍ୟକତା
ଭାରତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଗବେଷଣା
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ଗବେଷଣା ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଅଧ୍ୟୟନ
କିଶୋରାବସ୍ଥାର ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ, ତାହାର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଅଧ୍ୟୟନ
ଆବଶ୍ୟକ।
ବ୍ୟବହାରିକ ସୁପାରିଶ
ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ
1.
ନିୟମିତ ସନ୍ତାନଙ୍କ ସହିତ ଗୁଣାତ୍ମକ ସମୟ ବିତାଇବା
2.
ସେମାନଙ୍କର ମତାମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା
3.
ଅତ୍ୟଧିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ କରିବା
4.
ସକରାତ୍ମକ ରୋଲ୍ ମଡେଲ୍ ହେବା
5.
ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ବୃତ୍ତିଗତ ସହାୟତା ନେବା
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ
1.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଜାଣିବା
2.
ଶିକ୍ଷଣକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ କରିବା
3.
ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଚିହ୍ନଟ କରି ବିକଶିତ କରିବା
4.
ଏକ ନିରାପଦ ଓ ସହାୟକ ଶ୍ରେଣୀକକ୍ଷ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା
5.
ନିୟମିତ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିବା
ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକଙ୍କ ପାଇଁ
1.
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାରେ ବିନିଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି
2.
ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ
ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା
3.
ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଶିକ୍ଷା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା
4.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କାଉନସେଲର ନିଯୁକ୍ତି
5.
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଭାବ ଓ ପରିଚାଳନା
ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ, ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରେ ଓ
ସୃଜନଶୀଳତା ବିକଶିତ କରେ।
ଉଦାହରଣ: ଅର୍ଚନା ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ମାଧ୍ୟମରେ
ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଶିଖି ଜଣେ ଦକ୍ଷ କଳାକାର ହୋଇଛି।
ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ
ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର, ସାଇବର ବୁଲିଂ, ଭୁଲ୍ ତଥ୍ୟ ଓ ଅନୁପଯୁକ୍ତ
ବିଷୟବସ୍ତୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।
ସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବହାରର ଉପାୟ
1.
ସ୍କ୍ରିନ୍ ଟାଇମ୍ ସୀମିତ କରିବା
2.
ପ୍ରାଇଭେସି ସେଟିଂସ୍ ବୁଝିବା
3.
ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସେୟାର ନ କରିବା
4.
ସାଇବର ବୁଲିଂ ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରିବା
ଶାରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ କିଶୋରାବସ୍ଥା
ପୁଷ୍ଟିର ଆବଶ୍ୟକତା
ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଅଧିକ ପୁଷ୍ଟିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ। ସନ୍ତୁଳିତ
ଆହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଉଦାହରଣ: ୧୫ ବର୍ଷର ରୋହିତ ଜଙ୍କ ଫୁଡ୍
ଖାଇ ମୋଟା ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ତାର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ
କମାଇଛି।
ନିଦ୍ରାର ଗୁରୁତ୍ୱ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଦିନକୁ ୮-୯ ଘଣ୍ଟା ନିଦ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ। ନିଦ୍ରାର ଅଭାବ ମାନସିକ
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।
ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଖେଳଧୂଳା କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଚେତନତା
ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯୌନ ଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ଆସେ। ସଠିକ୍ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯୌନ ଶିକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ
ଆବଶ୍ୟକ।
ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ମତି
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା, ସମ୍ମତି ଓ ସୀମା ବିଷୟରେ ଶିଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଲିଙ୍ଗ ସମାନତା
ଲିଙ୍ଗ ଭେଦଭାବ ବିରୋଧରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଓ ସମସ୍ତ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଶିଖାଇବା
ଆବଶ୍ୟକ।
ଆର୍ଥିକ ସାକ୍ଷରତା
ଅର୍ଥ ପରିଚାଳନା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ପରିଚାଳନା, ସଞ୍ଚୟ ଓ ବିନିଯୋଗ ବିଷୟରେ ଶିଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ୧୬ ବର୍ଷର ଅନିଲ ତାର ପକେଟ୍
ମନି ସଞ୍ଚୟ କରି ଏକ ବାଇକ୍ କିଣିବାର ଯୋଜନା କରୁଛି।
ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର
ଉପଭୋକ୍ତା ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପରିବେଶ ସଚେତନତା
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଶିକ୍ଷା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରିବା
ଆବଶ୍ୟକ।
ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବନଯାତ୍ରା
ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଜୀବନଯାତ୍ରା ଅପନାଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ କଳାତ୍ମକ ବିକାଶ
କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗୁରୁତ୍ୱ
କଳା, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ସାହିତ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଭାବନାତ୍ମକ ବିକାଶରେ ସହାୟକ।
ଉଦାହରଣ: ସୁନୀତା ଗୀତ ଗାଇବା ମାଧ୍ୟମରେ
ନିଜର ଦୁଃଖ ଓ ଖୁସି ପ୍ରକାଶ କରେ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ
ନିଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଳ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଓ ଗର୍ବ କରିବା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରେ।
ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା ଓ କ୍ୟାରିୟର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ
କ୍ୟାରିୟର କାଉନସେଲିଂ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଶୋର-କିଶୋରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ଓ ଦକ୍ଷତା ଅନୁସାରେ କ୍ୟାରିୟର
ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ
ଭବିଷ୍ୟତର ଚାକିରି ବଜାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦକ୍ଷତା ଯେପରିକି ଯୋଗାଯୋଗ, ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ, ସମାଲୋଚନାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା, ଟିମ୍ ୱାର୍କ ଇତ୍ୟାଦି ବିକଶିତ
କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉଦାହରଣ: ଅଭିଷେକ ରୋବୋଟିକ୍ସ କ୍ଲବରେ
ଯୋଗଦାନ କରି ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ଦକ୍ଷତା ଓ ଟିମ୍ ୱାର୍କ ଶିଖୁଛି।
ଉଦ୍ୟୋଗୀ ମାନସିକତା
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ମାନସିକତା ବିକଶିତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସେମାନଙ୍କୁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସୃଜନଶୀଳତା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସେବା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ
ସ୍ବେଚ୍ଛାସେବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ସମାଜସେବାରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା
ସେମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ବିକଶିତ କରେ।
ଉଦାହରଣ: ପ୍ରିୟା ଓ ତାର ବନ୍ଧୁମାନେ
ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ଯାଇ ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୟ ବିତାନ୍ତି।
ନାଗରିକ ଦାୟିତ୍ୱ
ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ,
ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଓ ଦାୟିତ୍ୱ
ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆଧୁନିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମାଧାନ
ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ ପ୍ରତିରୋଧ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଓ
ସେମାନଙ୍କୁ ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନଲାଇନ୍ ସୁରକ୍ଷା
ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାରରେ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ, ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ଚିହ୍ନଟ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଚିକିତ୍ସା
ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ
ପିତାମାତା ଓ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ କରିବା
ଶିଖାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ:
- ହଠାତ୍ ଆଚରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ସାମାଜିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା
- ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ
ହ୍ରାସ
- ଖାଦ୍ୟ ଓ ନିଦ୍ରା
ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
- ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କଥା
ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ କିପରି ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ତାହା ଶିଖାଇବା
ଆବଶ୍ୟକ।
ସଫଳ କିଶୋର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉଦାହରଣ
ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉପରେ
ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ସେଠାରେ ପରୀକ୍ଷାର ଚାପ କମ୍ ଓ ସୃଜନଶୀଳତା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଦିଆଯାଏ।
ସିଙ୍ଗାପୁରର ହୋଲିଷ୍ଟିକ୍ ଏଜୁକେସନ୍
ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ଏକାଡେମିକ୍ ଶିକ୍ଷା ସହିତ ଚରିତ୍ର ଗଠନ, ନାଗରିକତ୍ୱ ଓ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।
ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଆଧୁନିକ ଆବଶ୍ୟକତାର ସମନ୍ୱୟ
ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା
ଭାରତୀୟ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ଶିକ୍ଷକ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦାତା ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଜୀବନ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ମଧ୍ୟ।
ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ
ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ।
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ଫଳାଫଳ ମାପିବା
ସାମଗ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମାଜିକ, ଭାବନାତ୍ମକ ଓ ନୈତିକ ବିକାଶର
ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଟ୍ରାକିଂ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ବିକାଶ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଭାବରେ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ
ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅନ୍ତିମ ସୁପାରିଶ
ସମନ୍ୱିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପାଇଁ ପରିବାର, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସମାଜ ଓ ସରକାରଙ୍କ ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ।
ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷା
ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷା
ପିତାମାତା ଓ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ
ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସମୟ ସହିତ ନୂତନ ଗବେଷଣା ଓ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯତ୍ନ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଶୋର-କିଶୋରୀ ଅନନ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆବଶ୍ୟକତା, ଆଗ୍ରହ ଓ ଦକ୍ଷତା ଅନୁସାରେ
ଯତ୍ନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭବିଷ୍ୟତର ଦିଗଦର୍ଶନ
ଗବେଷଣା ଓ ଉନ୍ନତି
କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ଗବେଷଣା ଓ ନୂତନ ପଦ୍ଧତି ବିକାଶ ଆବଶ୍ୟକ।
ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶେଷ ଗବେଷଣା ହେବା ଉଚିତ।
ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସଦୁପଯୋଗ
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ, ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ରିଆଲିଟି ଇତ୍ୟାଦି ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ସଦୁପଯୋଗ କରି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା
ଓ ବିକାଶରେ ସହାୟତା କରିବା ଯାଇପାରିବ।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସହଯୋଗ
ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ସହଯୋଗ କରି କିଶୋର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଥା ଶିଖିବା
ଓ ଅଂଶୀଦାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସମାପନୀ ବକ୍ତବ୍ୟ
କିଶୋରାବସ୍ଥା ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହି
ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ। ସଠିକ୍
ବୁଝାମଣା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରେମ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା
ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ସମ୍ଭବ।
ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଶୋର ମନୋବିଜ୍ଞାନ ବୁଝିବା
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଏକାଡେମିକ୍ ସଫଳତା
ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମଗ୍ରିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ବିକାଶରେ ସହାୟତା କରିବା। ସେମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ, ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ଓ ସୁଖୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଗଢ଼ିବାରେ ସହାୟତା କରିବା ଆମର ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କିଶୋର-କିଶୋରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସୀମ ସମ୍ଭାବନା ଲୁଚି ରହିଛି। ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି
ସେହି ସମ୍ଭାବନାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ବିକଶିତ କରିବା। ଏକ ସୁସ୍ଥ, ସୁଖୀ ଓ ସଫଳ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ଆଜିର କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସଠିକ୍
ବିକାଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆଲୋଚିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ B.Ed ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭବିଷ୍ୟତର ଶିକ୍ଷକମାନେ ଏହି
ଜ୍ଞାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରି କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଜୀବନରେ ସକରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବେ।
ଶିକ୍ଷା କେବଳ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବନ ଗଠନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ସହିତ ଆମେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ସେବା
କରିବା ଉଚିତ।
ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ ସାରାଂଶ:
- କିଶୋରାବସ୍ଥା ଏକ
ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ସମୟ
- ପରିଚୟ ଗଠନ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମାଜିକ
ସ୍ୱୀକୃତି ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା
- ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ
ସମସ୍ୟା ସ୍ୱାଭାବିକ
- ସମନ୍ୱିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ ସମ୍ଭବ
- ଶିକ୍ଷକ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ
ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
- ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ଉପରେ
ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ କରି ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ ଯେ ଭବିଷ୍ୟତର ଶିକ୍ଷକମାନେ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କର
ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ବୁଝି ସେମାନଙ୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହେବେ।